صندوق‌های رمزارزی از بیت‌کوین فراتر رفتند / بررسی محصولات جدید و پرسش‌های SEC
شرکت گری‌اسکیل در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۹ مهر ۱۴۰۵) امکان مشارکت غیرنقدی را برای ۱۰ محصول مرتبط با دارایی‌های دیجیتال خود گسترش داد.
صندوق‌های قابل معامله رمزارزی (ETF) دیگر تنها به بیت‌کوین و اتریوم محدود نیستند و محصولات مبتنی بر دارایی‌هایی مانند سولانا، ریپل، دوج‌کوین، آوالانچ و چند رمزارز دیگر نیز وارد بازار شده‌اند. هم‌زمان، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در حال بررسی این موضوع است که آیا چارچوب‌های نظارتی فعلی برای مدیریت نسل جدید این محصولات مالی کافی هستند یا به تغییر نیاز دارند. این تحولات برای سرمایه‌گذاران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا با وجود شباهت ظاهری صندوق‌ها در سامانه‌های معاملاتی، ساختار حقوقی و نوع دارایی نگهداری‌شده در آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد.
گسترش صندوق‌های رمزارزی و ورود دارایی‌های جدید
شرکت گری‌اسکیل در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۹ مهر ۱۴۰۵) امکان مشارکت غیرنقدی را برای ۱۰ محصول مرتبط با دارایی‌های دیجیتال خود گسترش داد. این محصولات به بیت‌کوین، اتریوم، آوالانچ، چین‌لینک، دوج‌کوین، هایپرلیکوید، سولانا، سویی، ریپل و زی‌کش مرتبط هستند.
در این میان، تفاوت ساختار حقوقی محصولات اهمیت دارد. برخی از آن‌ها در قالب صندوق یا تراست فعالیت می‌کنند؛ تراست نهادی است که دارایی‌ها را به نمایندگی از سهامداران نگهداری می‌کند و ممکن است از نظر حقوقی با یک صندوق ثبت‌شده تفاوت داشته باشد.
اقدام جدید گری‌اسکیل به سرمایه‌گذاران واجد شرایط اجازه می‌دهد به‌جای فروش رمزارز و دریافت وجه نقد، دارایی دیجیتال خود را مستقیماً در ازای دریافت سهام محصول مربوطه تحویل دهند. این روش با عنوان «مشارکت غیرنقدی» شناخته می‌شود و از طریق مشارکت‌کنندگان مجاز انجام می‌گیرد؛ شرکت‌هایی که اجازه دارند مستقیماً با صادرکننده صندوق برای ایجاد یا بازخرید سهام همکاری کنند.
به گفته گری‌اسکیل، استفاده از این سازوکار می‌تواند نیاز به فروش رمزارز و برخی مراحل معاملاتی را کاهش دهد و در شرایطی از ایجاد رویداد مالیاتی ناشی از فروش دارایی جلوگیری کند.
حداقل سرمایه لازم برای مشارکت غیرنقدی چقدر است؟
امکان مشارکت غیرنقدی بیشتر برای سرمایه‌گذاران بزرگ و واجد شرایط طراحی شده است و همه معامله‌گران خرد نمی‌توانند مستقیماً از آن استفاده کنند.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، حداقل مبلغ موردنیاز برای استفاده از این روش در محصولات مختلف متفاوت است؛ به‌طوری‌که این رقم برای محصول سولانا حدود ۸۰ هزار و ۳۰۰ دلار و برای تراست کوچک بیت‌کوین حدود ۳۶۴ هزار و ۸۰۰ دلار برآورد شده است.
بنابراین، سرمایه‌گذاران خردی که از طریق کارگزاری و بازار عادی سهام صندوق‌ها را خریداری می‌کنند، فعلاً دسترسی مستقیمی به این قابلیت ندارند.
این تحول در ادامه تصمیم کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در ژوئیه ۲۰۲۵ صورت گرفته است؛ تصمیمی که امکان ایجاد و بازخرید غیرنقدی را برای محصولات رمزارزی مجاز کرد.
پرسش‌های SEC درباره صندوق‌های رمزارزی جدید
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۹ تیر ۱۴۰۵) فرایند نظرخواهی عمومی درباره صندوق‌های قابل معامله نوپدید را آغاز کرد. این گروه از محصولات، علاوه بر صندوق‌های رمزارزی، محصولات اهرمی، تک‌سهمی و مبتنی بر قراردادهای رویدادی را نیز در بر می‌گیرد.
SEC در این فرایند ۲۷ پرسش شماره‌گذاری‌شده مطرح کرد و از فعالان بازار و عموم مردم خواست دیدگاه‌های خود را درباره چارچوب نظارتی این محصولات ارائه دهند. مهلت ارسال نظرات نیز در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵) به پایان رسید.
این نظرخواهی به معنای تصویب یا تغییر فوری مقررات نیست؛ بلکه مرحله‌ای برای جمع‌آوری دیدگاه‌ها و بررسی ابعاد مختلف فعالیت این محصولات پیش از تصمیم‌گیری احتمالی کمیسیون محسوب می‌شود.
استیکینگ در صندوق‌های رمزارزی چه چالش‌هایی ایجاد می‌کند؟
یکی از موضوعات مهم در بررسی‌های SEC، استیکینگ یا سپرده‌گذاری رمزارزهاست. در این فرایند، دارایی دیجیتال برای کمک به تأمین امنیت و اداره یک بلاکچین قفل می‌شود و در مقابل، پاداشی به دارنده آن تعلق می‌گیرد.
با این حال، قفل شدن دارایی‌ها می‌تواند برای صندوق‌های قابل معامله چالش‌هایی ایجاد کند. برای مثال، اگر سهامداران صندوق در زمان مشخصی درخواست بازخرید سهام خود را ثبت کنند، صندوق باید بتواند دارایی یا وجه موردنیاز را در اختیار آن‌ها قرار دهد. اما دارایی‌های استیک‌شده ممکن است در همان زمان قابل برداشت نباشند.
به همین دلیل، یکی از پرسش‌های مهم درباره صندوق‌های استیکینگ این است که صادرکنندگان چگونه می‌توانند میان کسب پاداش از محل استیکینگ و حفظ نقدشوندگی لازم برای پاسخ‌گویی به درخواست بازخرید سرمایه‌گذاران تعادل برقرار کنند.
کوین‌بیس و بلک‌راک؛ بازیگران مهم بازار ETF رمزارزی
نتیجه بررسی‌های نظارتی SEC می‌تواند بر شرکت‌های بزرگ فعال در بازار صندوق‌های رمزارزی نیز تأثیر بگذارد.
کوین‌بیس به‌عنوان نگهدارنده دارایی بخش عمده‌ای از صندوق‌های رمزارزی آمریکا نقش مهمی در زیرساخت این بازار دارد. از سوی دیگر، بلک‌راک از طریق مجموعه آی‌شیرز یکی از ناشران اصلی محصولات قابل معامله مرتبط با رمزارزها محسوب می‌شود.
در جریان نظرخواهی، موضوعاتی مانند سقف سهم دارایی‌های مختلف در سبد صندوق‌ها و همچنین روند ورود محصولات جدید به بازار نیز مورد توجه قرار گرفته است.
این مسائل نشان می‌دهد که SEC علاوه بر بررسی ریسک‌های مربوط به نگهداری و نقدشوندگی دارایی‌ها، به نحوه طراحی و عرضه محصولات جدید نیز توجه دارد.
آینده صندوق‌های رمزارزی؛ مقررات سخت‌گیرانه‌تر در راه است؟
گسترش صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر رمزارزهای مختلف، ساختار بازار سرمایه مرتبط با دارایی‌های دیجیتال را پیچیده‌تر کرده است. تفاوت میان صندوق‌های ثبت‌شده و تراست‌ها، امکان مشارکت غیرنقدی، استیکینگ و نحوه بازخرید سهام از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند بر ریسک و عملکرد این محصولات اثر بگذارند.
نظرخواهی SEC نیز نشان می‌دهد چارچوب نظارتی این بازار همچنان در حال بررسی است. ممکن است در آینده برای برخی محصولات جدید الزامات سخت‌گیرانه‌تری در نظر گرفته شود، اما تا زمان اعلام تصمیم رسمی، نمی‌توان از تغییر قطعی مقررات یا محدودیت‌های جدید سخن گفت.
برای سرمایه‌گذاران، مهم‌ترین نکته این است که پیش از خرید ETF رمزارزی، تنها به نام دارایی پایه توجه نکنند و ساختار حقوقی محصول، نحوه نگهداری رمزارز، شرایط بازخرید، امکان استیکینگ و ریسک نقدشوندگی آن را نیز بررسی کنند.