سقوط اتریوم به محدوده ۱۶۰۰ دلار
کاهش ۷ تا ۹ درصدی قیمت ETH در بازه ۲۴ ساعته، در شرایطی رخ داد که بیتکوین نیز حدود ۵ تا ۶ درصد از ارزش خود را از دست داد و فضای عمومی بازار داراییهای پرریسک با افزایش احتیاط سرمایهگذاران همراه شد.
گزارش از: تیم مانیرو

اتریوم در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ همزمان با تشدید فشار فروش در بازار رمزارزها، با افت قابلتوجهی مواجه شد و به محدوده ۱۶۲۰ تا ۱۶۴۰ دلار رسید. کاهش ۷ تا ۹ درصدی قیمت ETH در بازه ۲۴ ساعته، در شرایطی رخ داد که بیتکوین نیز حدود ۵ تا ۶ درصد از ارزش خود را از دست داد و فضای عمومی بازار داراییهای پرریسک با افزایش احتیاط سرمایهگذاران همراه شد.
دامنه نوسان روزانه اتریوم بین ۱۵۴۴ تا ۱۷۸۸ دلار قرار گرفت؛ گستردگی این محدوده نشاندهنده افزایش شدت نوسانات و بالا رفتن عدمقطعیت در تصمیمگیری معاملهگران است. ارزش بازار اتریوم نیز در محدوده ۱۹۹ تا ۲۰۰ میلیارد دلار قرار دارد و این رمزارز همچنان جایگاه دوم بازار کریپتو را پس از بیتکوین حفظ کرده است. حجم معاملات ۲۴ ساعته آن نیز حدود ۱۲ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد میشود که از افزایش فعالیت معاملاتی در جریان اصلاح اخیر حکایت دارد؛ هرچند این میزان در مقایسه با برخی دورههای معاملاتی گذشته همچنان پایینتر است.
اتریوم در حال حاضر فاصله زیادی با اوج تاریخی اختصاصی خود، یعنی ۴۹۴۶ دلار در اوت ۲۰۲۵، دارد و حدود ۶۷ درصد پایینتر از آن معامله میشود. این فاصله قابلتوجه نشان میدهد که بازار هنوز نتوانسته بخش مهمی از ارزش ازدسترفته این رمزارز را بازیابی کند.
در مقیاس هفتگی نیز قیمت ETH حدود ۱۵ تا ۱۶ درصد کاهش یافته و افت آن در ماه نوامبر به حدود ۲۳ درصد رسیده است. نسبت اتریوم به بیتکوین نیز در محدوده ۰.۰۲۷ تا ۰.۰۲۸ BTC نوسان میکند؛ شاخصی که برای سنجش عملکرد نسبی اتریوم در مقایسه با بزرگترین رمزارز بازار اهمیت دارد. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا ریزش اخیر صرفاً نتیجه موجی از خروج سرمایه و نقدشوندگی در بازار داراییهای پرریسک است یا میتواند نشانهای از تغییر عمیقتر در نگاه سرمایهگذاران به آینده شبکه اتریوم باشد.
خروج سرمایه نهادی؛ فشار مضاعف بر قیمت اتریوم
یکی از مهمترین عوامل بنیادی مؤثر بر عملکرد اخیر اتریوم، وضعیت جریان سرمایه در صندوقهای قابلمعامله بورسی اسپات این رمزارز در ایالات متحده است. این صندوقها در ماه نوامبر با خروج سرمایه قابلتوجهی روبهرو شدهاند و مجموع خروجیهای گزارششده از ابتدای ماه تاکنون از حدود ۹۷۳ میلیون دلار فراتر رفته است. بخش مهمی از این فشار به صندوق ETHA متعلق به بلکراک نسبت داده میشود.
خروج سرمایه از ETFها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا میتواند تقاضای نهادی برای خرید مستقیم یا غیرمستقیم اتریوم را کاهش دهد. این مسئله بهویژه در دورههایی که نقدینگی بازار محدود شده و قیمت تحت فشار فروش قرار دارد، اثر بیشتری بر روند معاملات میگذارد.
عملکرد صندوقهای اسپات اتریوم معمولاً یکی از شاخصهای مهم برای ارزیابی تمایل سرمایهگذاران سنتی به حضور در بازار داراییهای دیجیتال است. ورود مستمر سرمایه به این صندوقها میتواند تقاضای تازهای ایجاد کند و بخشی از عرضه موجود را جذب کند. در مقابل، تداوم خروج سرمایه، بهخصوص همزمان با ثبت کفهای قیمتی جدید، ممکن است انتظارات منفی را در بازار تقویت کند.
بنابراین، حتی اگر زیرساخت و ساختار بنیادی شبکه اتریوم با تغییر منفی جدی مواجه نشده باشد، کاهش تقاضای نهادی میتواند روند بازیابی قیمت را برای مدت بیشتری به تأخیر بیندازد.
با این حال، وضعیت سرمایهگذاری نهادی در اتریوم کاملاً یکطرفه نیست. در حالی که صندوقهای بورسی با خروج سرمایه مواجه شدهاند، برخی شرکتهای بزرگ و دارندگان عمده همچنان به افزایش ذخایر خود ادامه میدهند. بر اساس دادههای ارائهشده، شرکت BitMine حدود ۶.۰۷ میلیون ETH در اختیار دارد که معادل نزدیک به ۵ درصد از عرضه اتریوم برآورد شده است.
چنین حجمی از دارایی در ترازنامه یک شرکت، نشاندهنده اهمیت راهبرد خزانهداری مبتنی بر اتریوم برای برخی بازیگران بزرگ بازار است. با این حال، انباشت شرکتی را نمیتوان بهتنهایی معادل بازگشت تقاضای عمومی یا پایان روند نزولی دانست؛ زیرا رفتار این گروه از سرمایهگذاران ممکن است با جریان سرمایه صندوقهای بورسی و معاملهگران خرد تفاوت داشته باشد.
توسعه شبکه اتریوم ادامه دارد؛ اما رشد کاربردها به افزایش قیمت منجر نشده است
اتریوم همچنان یکی از مهمترین زیرساختهای اقتصاد غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمند به شمار میرود. جایگاه این شبکه در توسعه برنامههای غیرمتمرکز، امور مالی غیرمتمرکز، توکنسازی داراییها و زیرساختهای مرتبط با استیبلکوینها باعث شده است ارزش بنیادی آن تنها به معاملات سفتهبازانه توکن ETH محدود نباشد.
مزیت رقابتی اتریوم به مجموعهای از توسعهدهندگان، کاربران، ابزارهای مالی و پروتکلهایی وابسته است که طی سالها در این اکوسیستم شکل گرفتهاند. همین ساختار، جایگاهی ایجاد کرده که بازسازی آن برای شبکههای رقیب به زمان و سرمایه قابلتوجهی نیاز دارد.
ارتقاهای Pectra در سال ۲۰۲۵ و Fusaka در دسامبر همان سال، از جمله تحولات فنی مهم شبکه محسوب میشوند. این بهروزرسانیها با هدف بهبود تجربه کاربران، کاهش هزینه تراکنشها و افزایش ظرفیت پردازش شبکه انجام شدهاند. کاهش هزینه استفاده از شبکه و بهبود عملکرد زیرساختی میتواند دسترسی کاربران و توسعهدهندگان را افزایش دهد و زمینه رشد فعالیتهای اقتصادی در اکوسیستم اتریوم را فراهم کند.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، این تغییرات در مراحل ابتدایی با افزایش تعداد تراکنشها و آدرسهای فعال همراه بودهاند؛ اما پس از ارتقای Fusaka، سرعت رشد فعالیتها کاهش یافته است.
این موضوع چالشی مهم برای ارزشگذاری اتریوم ایجاد میکند. افزایش کارایی شبکه الزاماً به معنای رشد همزمان تقاضا برای ETH نیست. اگر هزینه استفاده از شبکه کاهش یابد، اما فعالیت اقتصادی، تعداد کاربران فعال و حجم تراکنشها با سرعت کافی افزایش پیدا نکند، تأثیر مثبت ارتقاهای فنی بر تقاضای توکن محدود خواهد ماند.
از سوی دیگر، انتقال بخشی از فعالیت برنامههای غیرمتمرکز به شبکههای رقیب میتواند فشار رقابتی بیشتری بر اتریوم وارد کند. به همین دلیل، مسئله اصلی این شبکه در ماههای آینده فقط ادامه توسعه فنی نخواهد بود، بلکه تبدیل این پیشرفتها به رشد پایدار استفاده واقعی از شبکه اهمیت بیشتری پیدا میکند.
تأخیر در ارتقای Glamsterdam و چالشهای امنیتی اتریوم
ارتقای بعدی اتریوم با نام Glamsterdam قرار است مسیر توسعه زیرساخت این شبکه را ادامه دهد؛ اما چالشهای مربوط به آزمون سازگاری و اختلافنظرهای فنی درباره قیمتگذاری گس، احتمال تأخیر در اجرای آن را افزایش داده است. برآوردهای مطرحشده از احتمال انتقال زمان اجرای این ارتقا به مه ۲۰۲۷ حکایت دارند.
این تأخیر لزوماً به معنای ضعف بنیادی شبکه نیست؛ زیرا توسعه پروتکلهای غیرمتمرکز به آزمونهای دقیق و هماهنگی میان بخشهای مختلف زیرساخت نیاز دارد. با این حال، زمانبندی ارتقاها برای سرمایهگذاران اهمیت زیادی دارد؛ چراکه انتظارات مربوط به افزایش ظرفیت، کاهش هزینهها و بهبود تجربه کاربران میتواند در ارزشگذاری بلندمدت ETH منعکس شود.
در حوزه امنیت نیز تحولات مثبت و منفی بهصورت همزمان دیده میشود. فعالیت گسترده استیکینگ همچنان یکی از پایههای مهم امنیت اقتصادی اتریوم است. مشارکتکنندگان با قفلکردن داراییهای خود در سازوکار اثبات سهام، در تأمین امنیت شبکه و اعتبارسنجی تراکنشها نقش دارند.
همچنین برنامههای مرتبط با افزایش مقاومت شبکه در برابر تهدیدات محاسبات کوانتومی سرعت بیشتری گرفتهاند و افق هدفگذاری مطرحشده برای توسعه راهکارهای مقاوم در برابر این تهدیدات تا سال ۲۰۲۸ امتداد دارد. این اقدامات میتوانند در بلندمدت به تقویت اطمینان نسبت به امنیت زیرساخت اتریوم کمک کنند؛ هرچند اثر اقتصادی آنها در کوتاهمدت چندان قابلاندازهگیری نیست.
در مقابل، گزارش برخی رخدادهای امنیتی و سوءاستفاده از آسیبپذیریها همچنان بر فضای روانی بازار تأثیر میگذارد. در یکی از موارد اخیر، حدود ۴.۵ میلیون دلار دارایی در جریان یک رخداد امنیتی خارج شده که طبق اطلاعات ارائهشده، وجوه بعداً بازگردانده شدهاند.
بازگشت داراییها میتواند بخشی از نگرانیها را کاهش دهد، اما تکرار چنین اتفاقاتی اعتماد کاربران و سرمایهگذاران را تحت فشار قرار میدهد. امنیت اکوسیستم اتریوم نیز تنها به پروتکل اصلی محدود نیست و قراردادهای هوشمند، پلهای میانزنجیرهای، کیف پولها و برنامههای غیرمتمرکز را هم شامل میشود. از این رو، امنیت کلی اکوسیستم همچنان یکی از عوامل تعیینکننده در پذیرش عمومی و نهادی اتریوم خواهد بود.
سیاست پولی فدرال رزرو؛ عامل تشدید فشار فروش در بازار رمزارزها
افت اخیر اتریوم در شرایطی اتفاق افتاده که نگرانیها درباره تداوم سیاست پولی انقباضی و کاهش تمایل سرمایهگذاران به نگهداری داراییهای پرریسک افزایش یافته است. برآوردهای مطرحشده درباره احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه دسامبر، از سطحی بالاتر از ۹۰ درصد حکایت دارد.
چنین انتظاری میتواند جذابیت داراییهایی مانند رمزارزها را در مقایسه با ابزارهای کمریسکتر کاهش دهد. افزایش نرخ بهره معمولاً هزینه تأمین مالی را بالا میبرد و در شرایطی که سرمایهگذاران نسبت به ارزشگذاری شرکتهای فناوری و داراییهای مرتبط با هوش مصنوعی نیز نگرانی دارند، تمایل به کاهش سرمایهگذاری در بازارهای پرنوسان بیشتر میشود.
انتشار دادههای اقتصادی نیز میتواند در تعیین مسیر کوتاهمدت بازار نقش مهمی داشته باشد. شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی هسته یا Core PCE و بازنگری دادههای تولید ناخالص داخلی در ۲۵ نوامبر، از جمله رویدادهایی هستند که معاملهگران برای ارزیابی مسیر بعدی سیاست پولی دنبال میکنند.
افزایش فشارهای تورمی میتواند انتظارات مربوط به ادامه سیاست انقباضی را تقویت کند؛ در مقابل، انتشار نشانههایی از کاهش تورم ممکن است فضای مساعدتری برای بازیابی داراییهای پرریسک ایجاد کند. در چنین شرایطی، اتریوم علاوه بر عوامل اختصاصی شبکه، بهشدت از تغییر انتظارات اقتصاد کلان تأثیر میپذیرد.
همبستگی بالای بازار رمزارزها با سایر داراییهای پرریسک نیز در موج اخیر فروش قابلمشاهده بوده است. کاهش قیمت بیتکوین و افت بازار سهام، شرایط معاملاتی را برای آلتکوینها دشوارتر کرده است. در چنین فضایی، حتی پروژههایی که از نظر زیرساختی و بنیادی شرایط مناسبی دارند، ممکن است به دلیل کاهش نقدینگی و فروش گسترده با افت قیمت مواجه شوند.
به همین دلیل، نسبت دادن تمام کاهش اخیر ETH به مشکلات اختصاصی شبکه اتریوم، تصویر کاملی از عوامل مؤثر بر بازار ارائه نمیدهد. ترکیب خروج سرمایه از ETFها، نگرانیهای اقتصاد کلان و کاهش تمایل سرمایهگذاران به پذیرش ریسک، نقش مهمی در تشدید فشار فروش داشته است.
اتریوم در محدوده اشباع فروش؛ اما روند نزولی هنوز تغییر نکرده است
از منظر تحلیل تکنیکال، ساختار کوتاهمدت و میانمدت اتریوم همچنان به نفع فروشندگان است. قیمت در حال حاضر پایینتر از میانگینهای متحرک ۲۰ و ۵۰ روزه قرار دارد و فاصله آن با میانگین ۲۰ روزه نیز افزایش یافته است؛ موضوعی که از ضعف مومنتوم صعودی حکایت دارد.
کاهش حدود ۲۸ درصدی میانگین ۲۰ روزه در دادههای ارائهشده، شدت فشار نزولی را برجسته میکند. همچنین توالی سقفها و کفهای پایینتر در نمودار نشان میدهد ساختار غالب بازار هنوز تغییر نکرده و تلاشهای صعودی نتوانستهاند مقاومتهای مهم را به سطوح حمایتی تبدیل کنند.
شاخص قدرت نسبی یا RSI در تایمفریم روزانه به محدوده ۱۹ تا ۲۰ رسیده است. این سطح نشان میدهد اتریوم در وضعیت اشباع فروش عمیق قرار دارد. از نظر تکنیکال، کاهش RSI به چنین محدودهای میتواند احتمال بازگشت کوتاهمدت قیمت را افزایش دهد؛ زیرا فشار فروش به سطح بالایی رسیده است.
با این حال، قرارگرفتن در محدوده اشباع فروش بهتنهایی سیگنال قطعی تغییر روند محسوب نمیشود. در روندهای نزولی قدرتمند، این شاخص ممکن است برای مدتی طولانی در سطوح پایین باقی بماند و قیمت همچنان به ثبت کفهای جدید ادامه دهد.
اندیکاتور MACD نیز در وضعیت منفی قرار دارد و خط آن پایینتر از خط سیگنال حرکت میکند. این شرایط از تداوم برتری مومنتوم نزولی حمایت میکند و با ساختار کلی نمودار روزانه همخوانی دارد.
در باندهای بولینگر، قیمت درون محدوده باندها قرار گرفته و باند پایینی در حوالی ۱۵۳۳ دلار دیده میشود. نزدیکشدن قیمت به این سطح در صورت تداوم فشار عرضه میتواند بازار را به یکی از محدودههای تکنیکال حساس هدایت کند. همچنین افت حدود ۱۱.۸ درصدی طی پنج روز گذشته نشان میدهد اتریوم با سرعت قابلتوجهی به سمت حمایتهای پایینتر حرکت کرده است.
حمایت ۱۶۰۰ دلاری؛ نخستین مانع در برابر ادامه ریزش اتریوم
در بررسی سطوح قیمتی، محدوده ۱۶۰۲ دلار نخستین حمایت مهم اتریوم محسوب میشود. قیمت فعلی در نزدیکی این سطح قرار دارد و واکنش بازار به آن میتواند جهت حرکت کوتاهمدت را مشخص کند.
در صورت حفظ این حمایت و شکلگیری تقاضای کافی، احتمال نوسان اصلاحی و بازگشت قیمت به سمت مقاومتهای بالاتر وجود دارد. با این حال، تثبیت قیمت زیر ۱۶۰۲ دلار میتواند مسیر حرکت به سمت محدوده حمایتی ۱۵۴۳ تا ۱۴۶۱ دلار را هموار کند. این بازه به دلیل همپوشانی با سطوح پایینتر دامنه حمایتی و نواحی مورد توجه خریداران اهمیت دارد.
در سناریوی نزولی، محدوده ۱۵۴۳ تا ۱۶۰۲ دلار نخستین ناحیه حمایتی و هدف احتمالی قیمت است. شکست این محدوده نیز میتواند احتمال حرکت اتریوم به سمت بازه ۱۴۶۱ تا ۱۵۴۳ دلار را افزایش دهد. چنین حرکتی ممکن است قیمت را به کفهای مهم گذشته نزدیک کند و آزمون مجدد حمایتهای ثبتشده در ژوئن ۲۰۲۵، یعنی محدوده ۱۴۵۰ تا ۱۵۰۰ دلار، را در دستور کار بازار قرار دهد.
در مقابل، بازگشت قیمت از حمایت فعلی، بدون عبور از مقاومتهای پیش رو، صرفاً میتواند یک حرکت اصلاحی درون روند نزولی تلقی شود و لزوماً به معنای پایان ریزش نخواهد بود.
در سمت مقابل، محدوده ۱۷۰۴ تا ۱۷۳۹ دلار نخستین مقاومت پیش روی اتریوم است. پس از آن، بازه ۱۷۶۰ تا ۱۸۰۰ دلار بهعنوان مقاومت مهمتر مطرح میشود. بازپسگیری این ناحیه میتواند بخشی از فشار فروش اخیر را خنثی کند و احتمال حرکت به سمت سطوح بالاتر را افزایش دهد.
سطح محوری یا Pivot نیز در محدوده ۱۹۶۱ دلار قرار دارد. عبور از این سطح میتواند ساختار کوتاهمدت بازار را به شکل محسوسی تغییر دهد و در صورت تداوم تقاضا، مقاومتهای بعدی در محدوده ۲۱۱۰ تا ۲۲۰۰ دلار قرار خواهند گرفت.
بازگشت اتریوم به بالای ۱۸۰۰ دلار؛ شرط مهم تغییر انتظارات بازار
در تایمفریمهای بسیار کوتاهمدت، شکلگیری الگویی شبیه پرچم صعودی در نمودار پنجدقیقهای مشاهده شده است. چنین الگویی میتواند احتمال یک حرکت اصلاحی کوتاهمدت را تقویت کند؛ اما در شرایط فعلی، قدرت روند نزولی در نمودار روزانه بسیار بیشتر از سیگنالهای محدود تایمفریمهای پایین است.
به همین دلیل، اعتبار این الگو به توانایی خریداران در عبور از مقاومتهای نزدیک و حفظ قیمت در سطوح بالاتر وابسته خواهد بود. نوسانات متوسط روزانه حدود ۹۸ دلار یا ۴.۸ درصد نیز نشان میدهد حرکات کوتاهمدت میتوانند سریع و پرشتاب باشند و شکستهای موقت لزوماً به تغییر جهت پایدار بازار منجر نمیشوند.
سناریوی صعودی زمانی تقویت خواهد شد که اتریوم ابتدا مقاومت ۱۷۳۹ دلار و سپس محدوده ۱۸۰۰ دلار را پس بگیرد. عبور پایدار از سطح ۱۸۰۰ دلار میتواند زمینه حرکت قیمت به سمت ۲۰۰۰ دلار را فراهم کند. در صورت بهبود شرایط کلی بازار، محدوده ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ دلار نیز بهعنوان هدف احتمالی مطرح خواهد بود.
برخی تحلیلگران FXEmpire نیز در ارزیابیهای مطرحشده، دامنهای بین ۱۴۵۰ تا ۲۴۰۰ دلار را برای تحولات کوتاهمدت در نظر گرفتهاند. در این میان، احتمال وقوع حرکتی موسوم به Dead Cat Bounce تا محدوده ۲۰۰۰ دلار نیز مطرح است. این اصطلاح به بازگشت موقت قیمت در جریان یک روند نزولی بزرگتر اشاره دارد و نباید آن را لزوماً نشانه آغاز یک بازار صعودی جدید دانست.
پیشبینی قیمت اتریوم؛ آینده ETH میان فشار فروش و ظرفیت بنیادی شبکه
چشمانداز اتریوم در کوتاهمدت همچنان تحت تأثیر فشار فروش، ضعف جریان سرمایه نهادی و شرایط نامساعد اقتصاد کلان قرار دارد. افت هفتگی ۱۵ تا ۱۶ درصدی، کاهش حدود ۲۳ درصدی در ماه نوامبر و قرارگرفتن RSI در محدوده ۱۹ تا ۲۰ نشان میدهد بازار از نظر تکنیکال با فشار قابلتوجهی مواجه است.
در چنین شرایطی، حمایت ۱۶۰۲ دلار و محدوده ۱۵۴۳ تا ۱۴۶۱ دلار اهمیت ویژهای دارند. از دست رفتن این سطوح میتواند احتمال حرکت قیمت به سمت کفهای ژوئن ۲۰۲۵ را افزایش دهد. در مقابل، تثبیت قیمت بالاتر از مقاومت ۱۸۰۰ دلار میتواند نخستین نشانه جدی از کاهش فشار نزولی باشد.
در افق میانمدت سه تا ششماهه، برخی ارزیابیها همچنان احتمال بازگشت اتریوم به محدوده ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ دلار را مطرح میکنند. در چشمانداز بلندمدت ۱۲ماهه و بیشتر نیز اهداف ۲۴۰۰ تا ۲۸۰۰ دلار در سناریوهای خوشبینانه دیده میشوند. با این حال، تحقق این سطوح به عواملی مانند بازگشت جریان سرمایه به ETFهای اسپات، بهبود شرایط نقدینگی، افزایش فعالیت اقتصادی شبکه و کاهش فشار سیاست پولی انقباضی وابسته است.
ادامه انباشت اتریوم توسط شرکتهای بزرگ و دارندگان عمده نیز میتواند در تقویت سمت تقاضا مؤثر باشد؛ اما این عامل بهتنهایی برای تغییر روند بازار کافی نیست.
در مجموع، وضعیت فعلی اتریوم بیش از آنکه نشاندهنده از بین رفتن مزیتهای بنیادی این شبکه باشد، بازتابی از ضعف تقاضا و تغییر شرایط سرمایهگذاری در بازارهای مالی است. ظرفیتهای اتریوم در حوزه قراردادهای هوشمند، امور مالی غیرمتمرکز، استیکینگ و پذیرش نهادی همچنان پابرجاست؛ اما در مقطع فعلی، نگرانیهای مربوط به نقدینگی و فشار فروش بر این ظرفیتها سایه انداختهاند.
از این رو، مسیر اتریوم در هفتههای آینده به واکنش قیمت در محدودههای حمایتی ۱۶۰۰ و ۱۵۰۰ دلار، وضعیت جریان سرمایه ETFها و تحولات اقتصاد کلان وابسته خواهد بود. تا زمانی که مقاومتهای ۱۸۰۰ و سپس ۱۹۶۱ دلار بازپس گرفته نشوند، ساختار نزولی بازار همچنان پابرجا خواهد ماند و هرگونه بازگشت قیمت باید در چارچوب همین روند ارزیابی شود.