خروج مایکروسافت از پروژه هوش مصنوعی در بریتانیا به‌دلیل کمبود برق

شرکت مایکروسافت از توافق خود برای استفاده از مرکز داده هوش مصنوعی شرکت بریتانیایی Nscale در منطقه لافْتون، واقع در اسکس، خارج شده است. دلیل این تصمیم، تأخیر در اتصال این مرکز به شبکه برق و به تعویق افتادن زمان احتمالی دسترسی به انرژی مورد نیاز پروژه تا دهه ۲۰۳۰ اعلام شده است؛ مسئله‌ای که برنامه اولیه بهره‌برداری از این زیرساخت را با چالش جدی روبه‌رو می‌کند.

بر اساس گزارش رویترز در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، قرار بود این مرکز داده از اوایل سال ۲۰۲۷ فعالیت خود را آغاز کند و با استفاده از ۲۳ هزار و ۴۰ پردازنده گرافیکی Nvidia GB300، حدود ۵۰ مگاوات ظرفیت محاسباتی برای خدمات ابری مایکروسافت فراهم آورد. ظرفیت برق پیش‌بینی‌شده برای این سایت همچنین امکان توسعه تا ۹۰ مگاوات را داشت.

با این حال، فاصله قابل توجه میان زمان برنامه‌ریزی‌شده برای آغاز فعالیت مرکز داده و زمان احتمالی اتصال آن به شبکه برق، ادامه توافق را دشوار کرد. در پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی، آماده بودن تجهیزات پردازشی به‌تنهایی کافی نیست و تأمین برق پایدار در مقیاس مورد نیاز، یکی از پیش‌شرط‌های اصلی بهره‌برداری به شمار می‌رود.

خروج مایکروسافت به معنای پایان همکاری با Nscale نیست

مایکروسافت تأکید کرده است که تصمیم اخیر فقط به مرکز داده لافْتون مربوط می‌شود و به معنای توقف همکاری گسترده‌تر این شرکت با Nscale نیست. این غول فناوری اعلام کرده همچنان به همکاری با این مجموعه برای توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و پشتیبانی از رشد هوش مصنوعی متعهد است.

همچنین، طبق گزارش Data Center Dynamics، مایکروسافت اعلام کرده است که خروج از این توافق تغییری در برنامه سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیارد دلاری این شرکت در بریتانیا طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸ ایجاد نمی‌کند. بنابراین، پایان قرارداد مربوط به لافْتون را نمی‌توان به‌عنوان عقب‌نشینی کامل مایکروسافت از بازار هوش مصنوعی بریتانیا تفسیر کرد.

در مقابل، شرکت Nscale نیز اعلام کرده است که همچنان به پروژه لافْتون و فعالیت‌های خود در بریتانیا پایبند است. این شرکت در حال بررسی راه‌های جایگزین برای تأمین برق این سایت و همچنین فرصت‌های توسعه در مناطق دیگر بریتانیاست. از این رو، پایان همکاری قراردادی با مایکروسافت لزوماً به معنای لغو کامل پروژه نیست؛ هرچند آینده تجاری و زمان‌بندی اجرای آن همچنان با ابهام روبه‌رو است.

بحران برق به مانعی جدی برای توسعه هوش مصنوعی تبدیل شده است

اهمیت این اتفاق فراتر از پایان یک قرارداد تجاری است. توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی به توان پردازشی گسترده‌ای نیاز دارد؛ ظرفیتی که علاوه بر پردازنده‌های قدرتمند، به مراکز داده، شبکه‌های انتقال و توزیع برق و سایر زیرساخت‌های پشتیبان وابسته است.

با افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در حوزه هوش مصنوعی، رقابت برای احداث مراکز داده بزرگ‌تر نیز شدت گرفته است. با این حال، توسعه زیرساخت‌های محاسباتی ممکن است سریع‌تر از گسترش شبکه برق پیش برود. در چنین شرایطی، حتی پروژه‌هایی با تجهیزات پیشرفته و سرمایه‌گذاری قابل توجه نیز ممکن است به دلیل محدودیت ظرفیت شبکه یا تأخیر در اتصال به آن، برای مدت طولانی از برنامه زمان‌بندی عقب بمانند.

طبق گزارش رویترز، محدودیت‌های اتصال به شبکه برق در بریتانیا برخی پروژه‌های مراکز داده را با تأخیرهایی مواجه کرده که در مواردی به ۱۳ سال می‌رسد. این وضعیت نشان می‌دهد که دسترسی به انرژی دیگر صرفاً یکی از هزینه‌های عملیاتی مراکز داده نیست، بلکه می‌تواند زمان بهره‌برداری، استفاده از تجهیزات و تحقق تعهدات تجاری را نیز تعیین کند.

در نتیجه، دسترسی به برق مطمئن و پایدار به یکی از عوامل مهم در انتخاب محل احداث مراکز داده تبدیل شده است. برای شرکت‌هایی که باید ظرفیت پردازشی مشخصی را در موعد مقرر در اختیار مشتریان قرار دهند، تأخیر چندساله در اتصال به شبکه می‌تواند برنامه‌های توسعه را مختل کند و آن‌ها را به بازنگری در محل استقرار یا شیوه تأمین انرژی وادار سازد.

آینده مرکز داده لافْتون به تأمین برق وابسته است

مرکز داده Nscale در لافْتون در ابتدا به‌عنوان یکی از طرح‌های توسعه زیرساخت هوش مصنوعی بریتانیا مطرح شده بود. با این حال، خروج مایکروسافت به‌عنوان مشتری این پروژه، چالش تازه‌ای برای برنامه تجاری آن ایجاد کرده است.

اکنون یکی از پرسش‌های اصلی این است که آیا Nscale می‌تواند با استفاده از منابع جایگزین انرژی یا تغییر برنامه اجرایی، این مرکز داده را به مرحله بهره‌برداری برساند یا خیر. تا زمانی که راهکار مشخصی برای تأمین برق در مقیاس مورد نیاز اعلام نشود، زمان‌بندی اجرای پروژه با ابهام همراه خواهد بود.

این اتفاق بار دیگر اهمیت هماهنگی میان سرمایه‌گذاری در فناوری و توسعه زیرساخت‌های انرژی را برجسته می‌کند. گسترش هوش مصنوعی تنها به پیشرفت پردازنده‌ها و افزایش توان محاسباتی وابسته نیست؛ ظرفیت شبکه برق و امکان تأمین پایدار انرژی نیز نقشی تعیین‌کننده در تبدیل سرمایه‌گذاری‌های بزرگ به زیرساخت‌های عملیاتی دارند.